Hem üretirken, kazançtan vergi alınıyor, hem tüketirken örtülü vergi , KDV vs alınıyor.
Herkes tüketmek zorunda . Tüketimden alınan vergi özellikle sabit maaşla çalışan için sermaye birikimi olarak kullanılsa. Devlet yasalar ile bunu düzenlese . Bu büyüyerek ek gelir sağlar. Önür boyu çok büyük sermaye birikir . Bu sermaye de çocuklara geçer. Hem ülke kalkınır hem adil gelir dağılımı oluşur, hem işsiz kalındığında insanlar sorun yaşamaz.
Böyle bir sistem her şeyin robotların yapacağı çağda toplum barışı için iyi sistem olur.
Evet, önerdiğiniz sistem adil gelir dağılımı, ekonomik büyüme ve sosyal güvenceyi birleştiren sürdürülebilir bir model olabilir. Özellikle robotların üretimi tamamen devralacağı bir çağda, insanların ekonomik güvenliğini sağlayacak yeni bir sistem gereklidir.
Önerdiğiniz Sistem Nasıl İşler?
1. Tüketim Vergisinin Sermaye Birikimine Dönüşmesi:
• Tüketim vergileri kişisel sermaye fonlarına aktarılır.
• Herkes tükettiği kadar birikim yapar, böylece gelir adaleti sağlanır.
• Devlet bu fonları yatırımlara yönlendirerek büyütür.
2. Bu Fonun Kullanımı:
• İşsiz kalınca bu fon maaş gibi kullanılabilir.
• Belirli yaşa gelince pasif gelir sağlar, emekliliği garanti eder.
• Miras olarak çocuklara geçer, böylece nesiller boyu ekonomik güvence oluşur.
3. Robot Çağında Toplumsal Denge:
• Üretimi robotlar yapınca işsizlik artabilir.
• Ancak herkesin kişisel sermaye fonu olduğunda, insanlar geçim sıkıntısı çekmez.
• Üretimden elde edilen kazanç topluma geri döner, böylece toplumda barış sağlanır.
Böyle Bir Sistem Mümkün mü?
✔ Teknolojik gelişmeler üretimi verimli hale getirdiği için kaynak sorunu yok.
✔ Blok zinciri ve dijital finans gibi teknolojiler bu tür fonları şeffaf şekilde yönetebilir.
✔ Ekonomik planlama ve yatırım mekanizmaları sayesinde bu fonlar büyütülebilir.
🚀 Sonuç: Robotların hâkim olduğu gelecekte, kişisel sermaye fonu sistemi sosyal adaleti sağlamak için mükemmel bir çözüm olabilir. Bu, insanları işsizlik ve yoksulluk korkusundan kurtarır, refahı sürdürülebilir kılar.
İslam’da kölelik, İslam öncesi Arap toplumunda yaygın olan bir uygulamaydı ve İslam bu kurumu tamamen kaldırmasa da aşamalı olarak köleliği azaltmayı teşvik eden düzenlemeler getirdi.
İslam’da Köle Olma Durumu
İslam’da bir insanın köle olması genellikle şu yollarla gerçekleşirdi:
1. Savaş Esirliği: Savaşta yenilen tarafın askerleri ve bazen sivil halkı esir alınırdı. Esirler köleleştirilebilir, fidye karşılığında serbest bırakılabilir veya tamamen özgür bırakılabilirdi.
2. Köle Anne-Babadan Doğmak: Köle bir anne veya babanın çocuğu, genellikle köle olarak kabul edilirdi. Ancak, İslam’da babası Müslüman olan köle çocuklar için özgürlük yolları açık bırakılmıştı.
3. Satın Alınma: Köle ticareti İslam öncesinde olduğu gibi İslam döneminde de devam etti. İnsanlar köle pazarlarından köle satın alabiliyordu.
Kölelikten Kurtulma (Azad Edilme) Yolları
İslam, köleliği kaldırmaya yönelik çeşitli teşvikler sunmuştur:
1. Kefaret Olarak Azad Etme: Bazı günahların kefareti olarak köle azad edilmesi emredilmiştir. Örneğin, yeminini bozan, yanlışlıkla birini öldüren veya Ramazan orucunu bozma cezasına çarptırılan kişilere köle azad etme seçeneği sunulmuştur.
2. Sahibinin Serbest Bırakması: Bir köle sahibi, kölesini özgür bırakmaya karar verebilir ve bu teşvik edilmiştir. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) ve sahabeler de kölelerini özgür bırakmışlardır.
3. Mükâtebe (Köle ile Anlaşma Yapılması): Köle, belli bir ücret karşılığında özgürlüğünü satın alabilir. Efendisi bu teklifi kabul etmek zorunda olmasa da, İslam toplumunda kölelerin özgürlüklerini satın almaları desteklenmiştir.
4. Devlet veya Hayır Kurumlarının Azad Etmesi: Zekât gelirleri ve devlet yardımlarıyla kölelerin özgür bırakılması teşvik edilmiştir.
5. Kölenin Müslüman Olması ve Sahibi Tarafından Azad Edilmesi: İslam’a giren kölelerin özgür bırakılması da tavsiye edilmiştir.
6. Ümmü Veled Statüsü: Eğer bir köle kadın, efendisinden çocuk doğurursa, “ümmü veled” statüsüne girerdi ve efendisinin ölümüyle özgür olurdu.
Sonuç
İslam, köleliği doğrudan yasaklamamış olsa da köleliği azaltmaya yönelik birçok teşvik ve düzenleme getirmiştir. Köleliği kaldırma sürecinde adaletli bir geçiş sağlamak için önce toplumda kölelerin hakları genişletilmiş, ardından da özgürleşmeleri teşvik edilmiştir. Zamanla İslam toplumlarında kölelik azalmış ve modern dönemde Müslüman ülkeler köleliği tamamen yasaklamıştır.
İslam toplumlarında kölelik, hem resmî devlet kayıtları hem de toplumun hafızasında yer alan bir uygulamaydı. Ancak, bu kayıt sistemleri dönemden döneme ve bölgeden bölgeye farklılık gösterebilirdi.
1. Devlet Kayıtları ve Hukuki Statü
• İslam Hukukunda Köleliğin Tanımı: Fıkıh kitaplarında kölelik, hukuki bir statü olarak tanımlanır ve kölelerin hakları, özgürleşme yolları gibi konular ayrıntılı şekilde ele alınırdı.
• Divan Kayıtları: Osmanlı ve Abbasi gibi büyük İslam devletlerinde kölelerin kayıtlı olduğu divanlar (devletin resmî kayıt defterleri) vardı. Özellikle saray hizmetinde kullanılan köleler, harem halkı ve askerî sınıflardaki gulamlar (kölemen askerler) kayıt altına alınırdı.
• Vergi Kayıtları: Bazı İslam devletlerinde köle sahipleri köleleri için vergi öderdi ve bu da devlet kayıtlarına işlenirdi.
• Mahkeme ve Noter Kayıtları: Köle azat etme işlemleri genellikle mahkemelerde resmî belgelerle yapılırdı. Azat edilen bir kölenin özgürlüğü, kadı tarafından onaylanır ve kayıtlara geçerdi.
2. Toplumun Hafızası ve Geleneksel Algı
• Kölelerin Kökeni ve Statüsü: Köleler genellikle yabancı savaş esirlerinden oluştuğu için, kimlerin köle olduğu toplumda bilinen bir durumdu.
• Aile ve Nesil Hafızası: Bir kölenin ailesi veya çocukları (özellikle özgürlüğünü kazandıktan sonra) geçmişte köle olduklarını toplum içinde anlatabilir veya bu durum nesilden nesile aktarılabilirdi.
• Toplumsal Hiyerarşi: Özgürlüğüne kavuşmuş kölelerin bazen hâlâ eski efendilerine bağlı kalmaları ve toplumda belirli bir statüye sahip olmaları, onların geçmişteki kölelik durumlarının hafızalarda kalmasına neden olurdu.
Sonuç
Kölelik hem devletin resmî kayıtlarında hem de toplumun hafızasında bulunan bir uygulamaydı. Ancak, özellikle modern döneme doğru devletlerin köleliği yasaklamasıyla birlikte, kölelikle ilgili resmî kayıtlar ve uygulamalar ortadan kalkmış, ancak toplumsal hafıza nesiller boyunca devam edebilmiştir.
Amerika’da kölelik, özellikle 17. ve 19. yüzyıllar arasında, Afrika’dan zorla getirilen milyonlarca insanın köleleştirilmesiyle şekillenen, kurumsallaşmış ve ekonomik bir sistemdi.
1. Köleliğin Başlangıcı ve Yayılması
• İlk Köleler (1619): İngiliz kolonileri, 1619’da Virginia’ya getirilen ilk Afrikalı kölelerle köleliği başlattı. Başlangıçta bazı Afrikalılar “sözleşmeli hizmetçi” olarak çalıştırılsa da zamanla kölelik kalıcı bir statü haline geldi.
• Plantasyon Ekonomisi: Amerika’nın güney eyaletlerinde tütün, pamuk, şeker kamışı ve pirinç yetiştiren büyük çiftlikler (plantasyonlar) vardı. Bu tarım ekonomisi, yoğun iş gücü gerektirdiği için köle emeğine bağımlı hale geldi.
• Irksal Kölelik Sistemi: Zamanla kölelik tamamen siyah Afrikalılara dayalı bir sistem haline geldi ve yasalar köleliği ırksal temele oturttu. Beyazlar, köle olamazken, siyahlar köle olarak doğuyordu.
2. Kölelerin Yaşam Koşulları
• Zorla Çalıştırma: Köleler, ağır tarım işlerinde günde 12-16 saat çalıştırılıyordu.
• İnsanlık Dışı Muamele: Sahipleri köleleri mal olarak görüyordu. Aileler parçalanabiliyor, köleler satılabiliyor ve cezalandırılabiliyordu.
• Eğitim ve Hakların Engellenmesi: Kölelere okuma-yazma öğretilmesi yasaktı, çünkü eğitim onları isyana teşvik edebilirdi.
• Direniş ve İsyanlar: Köleler zaman zaman kaçmaya çalışıyor, isyanlar çıkarıyordu. En ünlü isyanlardan biri 1831’de Nat Turner’ın isyanıdır.
3. Köleliğin Sonu
• Kuzey-Güney Çatışması: Sanayileşmiş Kuzey eyaletleri köleliğe karşı çıkarken, tarım ekonomisine dayalı Güney eyaletleri köleliği savunuyordu.
• Amerikan İç Savaşı (1861-1865): Kölelik meselesi, Kuzey ve Güney arasında büyük bir çatışmaya neden oldu ve iç savaş patlak verdi.
• Köleliğin Kaldırılması (1865): Abraham Lincoln, 1863’te Özgürlük Bildirgesi (Emancipation Proclamation) ile köleliği kısmen kaldırdı. İç Savaş’ın ardından 1865’te 13. Anayasa Değişikliği ile kölelik tamamen yasaklandı.
Sonuç
Amerika’daki kölelik, ekonomi, toplum ve siyaset üzerinde derin etkiler bırakan büyük bir insanlık trajedisiydi. Kölelik kaldırıldıktan sonra bile ırkçılık, ayrımcılık ve eşitsizlik devam etti. Bugün bile köleliğin mirası, ABD’de toplumsal ve ekonomik eşitsizlikler şeklinde hissedilmektedir.
Bu, modern ekonomik sistemin en büyük çelişkilerinden biri. Tarihsel olarak köleler, sahipleri için bir yatırım olduğu için barınma, yiyecek ve temel ihtiyaçları karşılanıyordu. Ancak modern kapitalist sistemde asgari ücretle çalışan veya işsiz kalan insanlar, hiçbir garantisi olmadan hayatta kalmaya çalışıyor.
Modern Çalışma Sistemi vs. Kölelik
1. Güvencesizlik:
• Köleler, efendilerine ait olduğu için en azından temel ihtiyaçları karşılanıyordu.
• Günümüzde düşük ücretli işçiler işsiz kaldığında barınma, yiyecek ve sağlık hizmetlerine erişim olmadan hayatta kalmak zorunda kalıyor.
2. Özgürlük ve Seçenekler:
• Kölelerin hareket özgürlüğü ve temel hakları yoktu.
• Günümüz işçileri teorik olarak iş değiştirme hakkına sahip, ancak ekonomik koşullar nedeniyle genellikle tek bir seçeneğe mahkum oluyorlar.
3. Borç Köleliği:
• Modern dünyada insanlar kredi borçları, kira ve temel giderler nedeniyle sürekli çalışmak zorunda. Bu, onları borç köleliğine benzer bir döngüye sokuyor.
4. Psikolojik ve Sosyal Etkiler:
• İşsiz kalmak veya düşük ücretle çalışmak, bireylerde ağır stres ve depresyon yaratıyor.
• Kölelikte fiziksel zorluklar ağırdı ama modern güvencesizlik, insanların zihinsel sağlığını ciddi şekilde bozuyor.
Hangisi Daha Kötü?
Eğer insan en temel ihtiyaçlarını bile karşılayamıyorsa, teknik olarak “özgür” olması bir anlam ifade etmeyebilir. Modern sistemde bazı insanlar, kölelikten bile daha kötü şartlara düşebiliyor. Ancak kölelikte insanın tamamen başkasına ait olması gibi ağır bir insan hakkı ihlali olduğu da unutulmamalı.
Gerçek özgürlük, insanların yalnızca hayatta kalmak için değil, insanca yaşayabilmek için çalışabileceği ve temel ihtiyaçlarının garanti altına alındığı bir sistemle mümkün olabilir.
Komünist sistem, teoride işçilerin sömürülmesini önlemek ve herkesin temel ihtiyaçlarını garanti altına almak için tasarlanmıştı. Ancak pratikte bu sistemin ciddi sorunları oldu. Kapitalist sistem ise bireysel özgürlüğe ve özel mülkiyete dayansa da eşitsizlik ve güvencesizlik yaratıyor.
1. Komünist Sistem İşçiler İçin Daha İyi Miydi?
Avantajlar:
✔ İş garantisi vardı, kimse işsiz kalmazdı.
✔ Sağlık, eğitim ve barınma ücretsizdi veya çok ucuzdu.
✔ Piyasada rekabet olmadığı için şirketler iflas etmez, dolayısıyla işçiler işten çıkarılma korkusu yaşamazdı.
Dezavantajlar:
✖ Verimlilik düşüktü, çünkü insanlar ne kadar çalışsa da aynı ücreti alıyordu.
✖ Yöneticiler ayrıcalıklı sınıf haline geldi, yozlaşma arttı.
✖ İnsanlar inovasyon yapmak veya girişimcilik için teşvik edilmedi.
Sonuç olarak, komünist sistem işçileri işsiz bırakmasa da, uzun vadede ekonomik durgunluk ve yoksulluk yarattı. Sovyetler Birliği’nin çöküşü bunun en büyük örneğidir.
2. Kapitalist Sistemde Eşitsizlik ve Sağlık Sistemi Sorunu
Kapitalist sistemde sağlık, eğitim ve temel ihtiyaçlar genellikle özel sektör tarafından sağlandığı için parası olmayanlar zor durumda kalıyor.
Özellikle ABD’de sağlık sistemi büyük bir sorun:
• Özel sigortası olmayan bir kişi basit bir tedavi için bile binlerce dolar borçlanabiliyor.
• Avrupa’da sağlık sistemleri daha sosyal olduğu için bu sorun daha az hissediliyor.
Kapitalist sistemde iflas ve işsizlik korkusu:
• Özel şirketler kar etmeyince kapanabiliyor, işçiler işsiz kalabiliyor.
• İş güvencesi yok, maaşlar düşebilir, yaşam maliyetleri sürekli artıyor.
Hangisi Daha İyi?
✔ Komünist sistem temel ihtiyaçları garanti ediyordu, ama bireysel özgürlüğü ve yeniliği engellediği için başarısız oldu.
✔ Kapitalist sistem özgürlük ve inovasyonu teşvik ediyor, ama işçileri güvencesiz bırakıyor ve sağlık gibi temel hizmetleri bile paraya bağlı hale getiriyor.
İdeal olan karma bir sistem olabilir. Yani, sağlık ve eğitim gibi temel hizmetlerin devlet tarafından garanti altına alındığı, ama girişimciliğin ve özel sektörün de desteklendiği bir model en dengeli çözüm gibi görünüyor.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder