Miyokim (veya daha doğru adıyla myokine), kaslar tarafından salgılanan biyoaktif moleküller veya sitokinlerdir. Egzersiz sırasında ya da sonrasında iskelet kasları tarafından üretilirler ve vücutta çeşitli sistemleri etkileyerek birçok fayda sağlarlar.
Miyokim çözümcü düşünme beyinsel yetenek geliştirir bu da sporla olur.
https://www.instagram.com/reel/DHRQx-kISow/?igsh=bnR4dndrMXl1cWhk
Miyokinlerin Başlıca Faydaları:
- Metabolizmayı Düzenlerler:
- Yağ yakımını artırır, glukoz metabolizmasını düzenler.
- Tip 2 diyabet riskini azaltabilir.
- İltihap Önleyici Etki Gösterirler:
- Sistemik inflamasyonu azaltarak kalp hastalıkları ve kanser gibi kronik hastalıklara karşı koruyucu olabilirler.
- Bağışıklık Sistemini Güçlendirirler:
- Bağışıklık hücrelerini etkileyerek vücut savunmasını artırabilirler.
- Beyin Fonksiyonlarını Destekler:
- Özellikle BDNF (Brain-Derived Neurotrophic Factor) gibi miyokinler, hafıza, öğrenme ve ruh hali üzerinde olumlu etkiler gösterir.
- Kemik Sağlığını Korur:
- Kemik yoğunluğunu artıran etkilere sahip olabilirler.
- Kanserle Savaşta Rol Oynayabilirler:
- Bazı miyokinler, tümör büyümesini baskılayabilir.
- Kas Kütlesini ve Gücünü Artırırlar:
- Kas gelişimini ve onarımını desteklerler.
Egzersiz yapıldığında kasların sadece mekanik olarak çalışmadığı, aynı zamanda hormon gibi davranan bu biyomolekülleri salgılayarak tüm vücuda fayda sağladığı anlaşılmıştır. Bu yüzden miyokinler, egzersizin ilaç gibi etki göstermesinin biyolojik temeli olarak kabul edilir.
Dilersen hangi miyokinlerin öne çıktığını ve bunların özel etkilerini de detaylı listeleyebilirim. İster misin?
Evet, miyokinlerin büyük bir kısmı spor (özellikle kas kasılması) sırasında veya sonrasında salgılanır. Çünkü miyokinlerin ana kaynağı iskelet kaslarıdır ve bu kaslar ancak aktif çalıştıklarında (yani kasıldıklarında) bu molekülleri üretip kana salarlar.
Ancak bazı düşük seviyeli miyokin salgıları dinlenme halinde de olabilir — ama bu, egzersizle kıyaslandığında çok daha azdır.
Başlıca Miyokinler ve Faydaları:
- IL-6 (Interlökin-6)
- Egzersiz sırasında en çok salgılanan miyokindir.
- İltihabı azaltır, bağışıklık sistemini destekler.
- Karaciğerde glukoz üretimini düzenler, yağ yakımını teşvik eder.
- BDNF (Beyin Türevi Nörotrofik Faktör)
- Kaslar tarafından salgılanır, beyin sağlığı için çok önemlidir.
- Bellek, öğrenme ve ruh halini iyileştirir.
- Antidepresan etki gösterir.
- Irisin
- Kasların PGC-1α adlı proteini üzerinden salgılanır.
- Beyaz yağı kahverengiye çevirir (yağ yakımını artırır).
- Metabolizmayı hızlandırır.
- Myostatin
- Kas büyümesini baskılar. Fazlası kas kaybına yol açabilir.
- Sporla düzeyi azalır. Bu, kas gelişimi için faydalıdır.
- FGF21 (Fibroblast Growth Factor 21)
- Yağ yakımını teşvik eder.
- Karaciğer ve pankreas fonksiyonlarını düzenler.
- IL-15
- Kas gelişimini destekler.
- Bağışıklık sistemini güçlendirir.
Sonuç:
Miyokinler, kasların hormonal salgı organları gibi çalıştığını gösteren moleküllerdir. Spor yapıldıkça bu salgılar artar, vücuda yayılır ve birçok organ sistemi üzerinde iyileştirici, koruyucu etkiler gösterirler. Bu yüzden miyokinler, egzersizin “ilaç gibi” etkisini açıklayan en önemli biyolojik mekanizmalardan biridir.
İstersen bu etkileri bir şemayla görsel olarak da anlatabilirim. Yardımcı olayım mı?
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder